Fotografia portretowa jest jedną z najobszerniejszych i najstarszych dziedzin fotografii. Jest również najczęściej uprawianą. Począwszy od zwykłych zdjęć rodzinnych, które w większości są portretami lub portretami grupowymi, poprzez wszelkiego rodzaju portrety niepozowane, uchwycone na ulicy, zdjęcia do dokumentów, zdjęcia okolicznościowe,  skończywszy na znakomitych i poruszających portretach najlepszych fotografów. Wszystkie je łączy jedno – są to zdjęcia konkretnych osób. Przy tak wielkiej różnorodności istnieje pewien zbiór zasad, które winno się stosować uprawiając portret. Zasady te pozwalają na uzyskanie conajmniej poprawnych wyników, jednakże jak każde inne, można je łamać, jeśli robi się to świadomie i w jakimś zamierzonym celu.

Churchill, fot. Yousuf Karsh

John Lennon, fot. Annie Leibovitz

fot. James Nachtwey

fot. Steve McCurry

Dobra fotografia portretowa wymaga zgromadzenia odpowiedniego sprzętu. Oczywiście każdy aparat pozwala uzyskać satysfakcjonujące wyniki, jednak ten wybrany świadomie i z konkretnym zamiarem, znacząco ułatwia prace oraz pozwala na stosowanie wszystkich środków wyrazu stosowanych w tej dziedzinie fotografii. Najodpowiedniejszym aparatem zdecydowanie będzie lustrzanka, ze względu na jakość zdjęć, uniwersalność i dostępność potrzebnych obiektywów. Lustrzanka pozwala w pełni kontrolować i przewidywać efekty pracy. Najważniejszą kwestią jest dobór odpowiedniego obiektywu. Nie może on powodować zniekształceń oraz musi pozwalać na zachowanie jak najmniejszej głębi ostrości. Zatem odpowiednim obiektywem portretowym będzie sprzęt mający ogniskową od 80-130mm (w przeliczeniu na mały obrazek) oraz dużą światłosiłę (minimum f2.8 a najlepiej poniżej f2.0). Taki obiektyw pozwoli uzyskać znakomite jakościowo i wierne portrety. W niektórych sytuacjach brak możliwości fotografowania z bliska zmusza do stosowania teleobiektywów, które też dosyć dobrze odwzorowują rzeczywistość. Natomiast niektóre portrety charakterystyczne, bądź karykaturalne wykonuje się obiektywami szerokokątnymi, pozwalającymi na mocne przerysowanie perspektywy, a tym samym wydobycie wybranej cechy lub stworzenie odpowiedniego klimatu. Musi to być jednak stosowane podstawnie i z rozwagą.

Jeden z najlepszych obiektywów portretowych - Canon 85mm f/1.2 L

Nie mniej ważnymi akcesoriami są wszelkie urządzenia do wytwarzania i modelowania światłem. Bez nich znacząco ogranicza się możliwości zrobienia udanego i dobrego technicznie portretu. Aranżując studio w którym będzie możliwość odejścia od jednego typowego schematu oświetlenia, należy wyposażyć się w co najmniej dwie lampy a do nich w akcesoria modelujące światło typu: parasolki, softboxy, plastry miodu, spot, beautydish. Każde z nich pozwala na uzyskanie odmiennych efektów, od delikatnego, miękkiego światła (softbox), przez bardziej kontrastowe  podobne do słonecznego (parasolka), aż do skupionego i punktowego (spot). Do lamp studyjnych wykorzystuje się też różne statywy, od małych stołowych (oświetlenie z dołu) aż do wysokich boomów i oświetlenia sufitowego (oświetlenie z góry). Chcąc portretować przy świetle naturalnym, można ograniczyć się w zasadzie do urządzenia, które pozwoli doświetlić twarz i zredukować cienie. Może to być lampa błyskowa  lub wszelkiego rodzaju odbłyśniki (np. blenda).

Studio fotograficzne, fot. Jacek Mołek

Jeśli chodzi o sprzęt, to by było na tyle podstawowych informacji. W następnej rodzaje oraz techniki oświetlenia, zapraszam.